Marketer üçün həyat çox sürətlidir

Neçə vaxtdır ki, "başım açılsın sərbəst hesabat xarakterli bir yazı yazım" deyirdim. Bir də ayıldım ki, ö sözü deyəndən bura 4 ay keçib. Xatırlayırsınızsa, 2012-ci il üçün Facemark.az olaraq hesabatımızı təqdim etmişdim. İndi isə 2013-cü ildən tam 4 keçdi, açığını deyim mayın girdiyindən təzə-təzə xəbər tutmuşam. Həyat bizim özümüzün fərqində olmadan çox sürətlə gəlib keçir. Hələ son zamanlar forum hazırlığını da nəzərə alsaq, digər dostlarla birlikdə nə qədər yoruluruq onu bir Allah bilir, bir də həmin dostlar. Azərbaycanda qısa müddətdə nəyəsə nail olmaq üçün həyatın normal gedişindən daha sürətlə qaçmaq lazım gəlir. Məncə, nəinki Azərbaycanda, bütün dünyada bu belədir. Onu mütləq deməliyəm ki, istənilən aktivliyi bir yerdə, dostlarla birlikdə köməkləşərəq, paylaşaraq nail olmaq olar. Marketerlərin bu baxımdan birliyi sektora çox faydalıdır.

Çox uzatmadan 2013-cü ilin ilk 4 ayında nə kimi aktivliklərin içində, çölündə, yanında olmuşuq Sizinlə paylaşmaq istəyirəm:

FMR TV - Azərbaycanın ilk internet marketinq televiziyası buraxıldı

Bildiyiniz kimi bu ilin 10 yanvarında facemark.tv olaraq ilk internet televiziyanı elan etdik. FMR TV olaraq yaranan gündən bu günə 30-dan çox veriliş çəkdik. 10-dan çox şirkətdən qonaqlarımızla çox da münasib olmayan şəraitdə olsa belə düşünürəm ki, maraqlı və faydalı verilişlər edə bilmişik. Bu işdə Marketing AİR komandasına, hər zaman novator dostumuz İlkinə və Anara təşəkkür edirəm. İlkinin öncəki yazısında dediyi kimi biz Marketinq Türkiyədən ilham alıb bu işə girişdik və çox qısa müddətdə hazırlaşa bildik. Şükürlər olsun ki, bazar günü daha 6 yeni veriliş çəkdik. Qardaş Türkiyədə ilk internet marektinq televiziyası 2011-ci ilin dekabrında, bizdə isə 2013-cü ilin yanvarında fəaliyyətə başlayıb. Arada cəmi 13 ay fərqimizin olduğu Azərbaycan üçün məncə o qədər də pis nəticə deyil. Biz bu gün və bundan sonra da öz gücümüzlə olsa belə bu proyekti davam etdirməkdə qərarlıyıq. Təbii ki, yaxşı olardı ki, milli şirkətlərimiz də yaxından iştirak edib dəstək olsunlar və bunun sayəsində sektorun inkişafına az da olsa, dəyər qatmış olaq. 

Marketing AİR 2 başladı və bitdi

Bu gün AİR komandası olaraq 2012-ci ilin oktyabr ayından ardıcıl olaraq marketinq təlimləri veririk. 5 ay ərzində şirkət çalışanları və tələbələr olmaqla 130-dan çox iştirakçı ilə yola çıxdıq. Düzünü desəm ilk praktiki marketinq təlimləri olan Marketing AİR 1-də daha çox əziyyət çəkdiyimizi düşünürük. Həftənin 6 günü işdən sonra təlimlər fiziki olaraq yorsa da bizə çox şeylər öyrətdi. Ən azı səhvlərimizi gördük və bunu AİR 2-də təkrarlamadıq. Bu baxımdan AİR 2-də özümüzə daha uyğun qrafik seçdik. Fiziki olaraq çatdırmaq mümkün olmadığından qeydiyyatdan keçən çox iştirakçıya imtina etməli olduq. Mart və aprel ayında olmaqla 2 ay ərzində AİR 2-ni də başa vurduq. AİR iştirakçıları bu günün real və potensial marketerləri olaraq artıq ölkənin marketinq həyatında aktiv rol alıblar. Onların hər gün hansısa uğurunu eşitmək olduqca zövq verir. AİR təlimləri başlayanda biz onlara "biz öyrətmirik, PAYLAŞIRIQ" dedik və sona qədər də vədimizə sadiq qaldıq. Sevinirəm ki, bu gün PAYLAŞMA məntiqi ilə AİR məzunları çox qabağa gediblər. Biz Sizinlə fəxr edirik. İnşallah sentyabr-oktyabr ayına AİR Professional ilə görüşəcəyik. AİR təlimləri həm də marketinq və pr sahəsində təlimləri də aktuallaşdı, yeni-yeni təlimlər yarandı. Halbuki çox yox elə keçən ilin sonu əksəriyyət elə düşünürdü ki, Azərbaycanda milli marketerlərin təlimi heç kimə maraqlı olmaz. Biz çox əziyyətli olsa da, buna elə o vaxt da inanmırdıq, elə bu gün də bu inancın sayəsində zövqlə davam edirik.

Marketing Kingdom, Silver Mercury, THE CUP festivalında aktiv iştirak etdik

Bu il həm də Facemark.az olaraq da məhsuldar oldu. Öncə mart ayında İstanbulda The Cup festivalında iştirak etdik. Artıq 2-ci ildir ki, həmin tədbirdə Facemark.az olaraq təmsil olunuruq. Daha sonra Rusiyada keçirilən Silver Mercury festivalında, sonra isə Bakıda keçirilən qlobal marketinq tədbiri olan Marketing Kingdom-da yaxından iştirak etdik. Təkcə onu qeyd edim ki, bu günədə Facemark.az 15-dən çox beynəlxalq marketinq və reklam festivalında partnyor, media dəstəkçi olub. Vaxt var idi yeni yarananda özümüz müraciət edirdik və isbat etməyə çalışırdıq ki, biz partnyor olaraq onlara faydalı ola bilərik. Amma indi artıq avropasından və amerikasından tutmuş bir çox festivallar özləri müraciət edirlər. Facemark.az olaraq düşünürük ki, bu tip beynəlxalq tədbirlərdə təcrübə ölkəmizdə gələcək uğurlar üçün bazis ola bilər və bu yolda da hər cür çətinliyə baxmadan davam edirik.

Marketerlərin I və II əyləncəli toplantısı

Bilirsiniz ki, marketerlərin işi çox stresslidir. Bu haqda bir öncəki yazımda qeyd etmişdim. Bu stresi marekterlər olaraq bir yerdə qismən də olsa, atmaq üçün 27 fevralda bütün marketerlərlə birlikdə "MÜMKÜNSÜZÜ MÜMKÜN" etdik. 28 Cinemada "Mümkünsüz" filminə baxdıq, filmdən sonra dedik, güldük, əyləndik və müzakirələr etdik. Çox keçmədi ki, Azərbaycanın ən böyük marketinq qrupu olan Marketinq Azərbaycan olaraq qrupun 700-dən çox üzvü ilə birlikdə "Marketinqə 4Ç gəldi" adlı II əyləncəli görüşü AZURE Ticarət Mərkəzində Şəki restoranında keçirdik. Bir şeyi xüsusi qeyd etmək istəyirəm. Mən çox sevinirəm ki, bu gün marketerlər Marketinq Azərbaycan qrupu timsalında birlik nümayiş etdirirlər. Bu birlik isə hər keçən gün artır. Bütün qrup üzvlərinə dərin-dərin təşəkkür edirəm. Sizi tanımaq, Sizinlə işləmək, Sizinlə irəliləmək fəxrdir, şərəfdir. Siz hamınız marketinqin buzqıranları olaraq əmin olun ki, hər işinizlə tarix yazırsınız. Marketinq Siz inkişaf etdikcə inkişaf edir. Hər iki toplantıda əziyyət çəkən dostlarımız oldu. 100-dən çox adamı bir yerə yığmağın çətinliyi haqqında məncə danışmağa ehtiyac yoxdur.

Kan festivalı, Golden Hammer və MMC İstanbul 2013 bizi gözləyir.

Dostumuz İlkin yazısında facemark.az və facemark.tv (FMR TV) olaraq Cannes Lions festivalında iştirakımızla bağlı gözəl yazmışdı. Bəli, biz facemark.az olaraq keçən il də Kannda media partnyor idik, amma bu ildən FMR TV də dünyanın ən böyük reklam festivalında olacaq. Biz tədbirdən isti-isti görüntüləri Sizlərə FMR TV vasitəsilə təqdim edəcəyik. Bundan başqa qarşıdakı aylarda bizi Latviyada Golden Hammer və İstanbulda keçiriləcək MMC İstanbul 2013 marketinq və reklam festivalı gözləyir. Hər gün nəsə öyrənmək üçün əlimizdən gələni edirik ki, bir vaxt özümüz də kiməsə eyni cür faydalı ola bilək.

Və təbii ki, 3P Milli Marketinq Forumu

Təxminən 1 ay öncə bu təşəbbüs formalaşdı və çox qısa müddətdə təşkilati komandanı Marketinq Azərbaycan qrupunun üzvlərindən yaratdıq. Əziz qrup üzvləri, çox-çox sağ olun. Mən bir daha əmin oldum ki, biz istədikdən sonra edə bilmədiyimiz şey yoxdur. Hamımız işləyirik, heç kim bekar deyil. Amma hamımız bir yumruq kimi neçə gündür ki, normalda bəlkədə 3-4 aya başa gələn işi demək olar ki, 70% bitirmişik. Hətta bu blogu yazıb forumla bağlı həyati əhəmiyyətli bir görüşə gedəcəm. Amma bir şeyi bütün komanda adından söz veririk. Biz Sizinlə Azərbaycanın ilk milli marketinq forumunu yadda qalan etmək üçün əlimizdən gələnləri artıq etmişik, indi sadəcə əlimizdən gəlməyənləri etmək üçün çalışırıq və bacaracağıq. Sevindiricidir ki, artıq qrupda olan şirkətlər özləri müraciət edib köməkliklərini təklif edirlər. Mən ilk dəfədir ki, bu qədər sistemli şəkildə 1 günə sanki 2 gün sığışdıraraq iş getdiyni görürəm. Problem, Praktika və Paylaşma devizi ilə sektora 2 möhtəşəm gün bəxş olunacağından əminik, Sizi də həmin rədbirdə görmək istəyirik, gəlin, özümüzdən danışaq.

Yenə çox yazdım deyəsən. Bir sözlə bütün bu 12 fərqli aktivlik 2013-cü ilin başlanğıcında marketerlərin həyatını çox sürətli edib. Mən hərdən dostlara deyirəm ki, bir gün evə gec gəlmələrin səbəbindən bizi evə də qoymayacaqlar )) 6-ya qədər öz işimiz, 6-dan sonra gecə yarıya qədər marketinq adına nələrsə etmək, nələrsə düşünmək çətindir, amma çox zövqlüdür. Bu həyata bir dəfə gəlirik və günlərin xoş bir günü də gəldiyimiz kimi də gedəcəyik. Heç olmasa öz sektorumuza, öz millətimizə faydamız toxunması üçün çalışmalıyıq. Belə olanda istər marketer kimi, istərsə də bir vətəndaş kimi missiyamızı gələcək üçün bərkidə və ötürə bilərik.

Unutmayın - biz bir yerdə güclüyük. Biz yeni güc deyil, gücə güc qataraq inkişaf edəcəyik. Bu yolda hər birinizə uğurlar.

Adverdiklərim silsiləsindən: "ƏN deyil, NƏ gözəldir"

Bildiyiniz kimi reklam haqqında qanunvericiliyə görə "ən", "lap" və s. bu kimi sözlərin istifadəsi qadağandır. Amma onu da bilirik ki, bir çox şirkətlər bu sözdən rahatlıqla istifadə edə bilir. Demək olar ki, qanun sanki outdoorlar üçün işləyir. Metroda, internetdə istifadə edənləri görmürlər. Uzun müddətdir düşünürdüm ki, bu qaydaya necə yüngülvari "ilişmək" olar. Və bir müddət öncə sloqanı artıq tapdım. - ən deyil, nə gözəldir Qalmışdı onu hansısa kampaniyada istifadə etmək ki, onu da bu yaxında həqiqətən də "ən" olan bir mağazamız üçün istifadə etdim. Bütün dünyada niş etirlərin hamısının bir mağazada satıldığı yeganə yer Azərbaycanda Nizami 66 ünvanındakı İdeal Niş Butikdir. Məhz bu üstünlük üçün internetdə rich-media və standart bannerlər hazırlandı. Mesaj kimi isə "biz ən gözəldir demirik, nə gözəldir deyirik" istifadə etdik.

Bannerə baxmaq üçün link: http://46.4.100.5/baner/Ideal_en_richmedia/

Marketoloqlar, yoxsa market adamları

Gələcək marketoloqlara tövsiyyələrim

Əslində bu yazının adını lap çoxdan düşünmüşdüm və özümdə də qeyd etmişdim. Neçə müddətdir düşünürdüm yazmaq istədiklərimə daha nələri əlavə edə bilərəm. Bu gün qərara gəldim ki, artıq vaxtdır, yazmaq olar. 

Qısası bu yazıda əsas hədəfim marketinqi yeni öyrənən və ya müəyyən bir pilləyə çatıb, amma hələ ki, izləməyə üstünlük verən marketerlərdir. Yəni onlara iki seçim verəcəm. Ya marketer olacaqlar, ya da bu gün bir çoxları kimi “bazar adamları” olacaq və elə də qalacaqlar. Əslində sektorda bəlli yeri olan və bəlli yeri olduğunu zənn edənlər üçün də faydalı ola bilər. Amma onların bu yazıdan sonra dəyişəcəyinə ümidim azdır. Yazını məsləhət deyil, sadəcə kiçik bir tövsiyyə kimi qəbul etmənizi xahiş edirəm. 

Tövsiyyə 1: Fərdi komputerinizin gözünə deyil, müştərilərinizin gözünün içinə baxın. 

Bir çox menecerlər ofislərindən demək olar ki, kənara çıxmırlar. Elə bilirlər ki, rahat şərait, vəzifə və internetin varsa, çata bilməyəcəyin vəzifə, verə bilməyəcəyin tapşırıq yoxdur. Yanlışdır. Ofisdən kənara çıxmaq lazımdır. Hələ marketersinizsə, Sizin ofisdə nə işiniz var. Brendinizin yanında olun, brendi alan müştərinin yanında olun, onları dinləyin, izləyin, hərəkətlərini qeydə alın. Bir də etdiklərinizə müştəri gözündən baxın, onların dilində eşidin. Bəzən bizim bəzi marketoloqlar etdiklərinə qiyməti 3-5 dostunun rəyi ilə ölçür və ya facebookdakı dostlarının “like”ları, şərhləri ilə dəyərləndirirlər. Praktika da göstərir ki, bu halda səmimiyyət çox aşağı olur. Bu həm də Sizi eqodan xilas edəcəkdir, tənqidə qarşı daha dözümlü edəcəkdir. 

Tövsiyyə 2: Ağa ağ, qaraya qara deyin, deyə bilmirsinizsə, susmaq ən gözəl çıxış yoludur. 

Müştəri Məmnunsuzlar

Bu yazının adı hələ 5-6 ay əvvəl bir şirkətin ofisində ikən ağlıma gəlmişdi. Ondan sonra müştəri məmnunsuzluğu ilə bağlı qarşılaşdığım faktları qeyd etdim və bir gün paylaşacam demişdim ki, indi elə bunu etməyə çalışacam. Öncədən xatırladım ki, bu faktların hər biri şəxsən qarşılaşdığım faktlardır və adı çəkilən şirkətlərin ümumən müştəri yönümsüz olduğu sayıla bilməz, qətiyyən. Bir fakta görə şirkətə qiymət verə haqqında da elə yazının sonunda qeyd edəcəm.

Ultel - Başlayaq məni bu yazını yazmağa vadar edən ilk şirkət "Ultel"dən. Evdə çox az olduğuma görə limitsiz internet paketimi bir gün dəyişdirmək qərarına gəldim və Ultelin Şıxlinskaya klinikasının yanında yerləşən ofisinə getdim. Tarif paketimi azaltmaq istədiyimi deyəndə operator bunun ancaq ayın 25-dən 1-dək mümkün olduğunu dedi. Xanıma bildirəndə ki, həmin gün vaxtım olmaya bilər, gəlin məktubu indi yazım qoyum Sizə, Siz vaxtı çatanda onu rəsmiləşdirin və azaldın. Mümkün olmadı. Getdim müdiriyyətin yanına, bir az hay-küy də qaldırdım xeyri olmadı. Amma maraqlıdır ki, artırmaq istəsəm problem deyildi, nə vaxt istəsəm məktubu yaza bilərdim. İnanın ki, o hadisədən 6 aydan çox zaman keçib, amma hələ də heç cür ayın 25-dən sonra ora gedə bilmirəm və istifadə etmədiyim halda aylıq ödəməni edirəm. İnternet adı üstündə təmassız texnologiyadır, yaxşı olardı ki, nəinki hər ayın 25-dən sonra ofisə gəlib məktub yazmaq lazım olsun, sadəcə internetdən də tarifi dəyişmək mümkün olsun. Nəisə, beləcə Ultellə bağlı fikirlərim müsbət deyil bu səbəbə görə.

Unibank: Bu yaxınlarda kredit kartıma olan borcumu ödəmək üçün Təbriz küçəsindəki Unibankın filialına getmişdim. İşimə yaxın olduğuna görə adətən bura gedirəm. Bank of Baku-da artıq 2 ildir olan cash-in aparatı burada yeni peyda olmuşdu. Çox sevindim, çünki cash-in aparatı olduqca faydalıdır. BOB-da bu çölə tərəf qoyulub ki, insan lap gecə 4-də də gəlib ödəyə bilər. Burada isə ancaq içəridə idi. Əlqərəz, durdum növbəyə və uzun aradan sonra növbəm çatanda məlum oldu ki, borc məbləğini özüm öncədən bilməliyəm. Çünki bu aparat avtomatik müştəriyə görə borcu demir. Növbədən çıxdım və problem də bundan sonra başladı. Soruşdum hardan öyrənə bilərəm kredit borcumu ki, başladılar top kimi onun-bunun üstünə göndərməyə. Axırda kassaya yönləndirildim, kassir də əslində axtardığım yerin bura olmamasını bildirəndən sonra yaxşıca minnət vurub baş ofisə zəng edib öyrəndi və ödədim nəhayət. İndi insanların vaxtı çox məhduddur, əgər o aparat qoyulubsa ora, heç olmasa tam funksional edilsin ki, müştəri də razı qalsın. 1-2 il öncə isə ümumiyyətlə mənə "Sizin kimi şirkətlərə kredit vermirik" demişdi operator. O zamankı Unibank marketinq müdirinə də demişdim bu situasiyanı. Xırda haşiyə çıxım ki, aparat məsələsi bir kənara, amma son 1 ildə Unibankda kiçik müştərilərlə iş üzrə fantastik irəliləyiş var, çünki 1 il öncə Unibanka sadə adam girsə, üzünə baxmazdılar ))

Marketoloqun stres altında işləməsi kimə faydalıdır?

Dekabr girəndən mart çıxana kimi olduqca gərgin bir 3 ay keçirdim. İşin biri bitməmiş o biri, bu biri başlamamış yenisi və s. deyə-deyə, edə-edə gəldik mart sonuna. Məlumat üçün deyim ki, 3 ayda 14 fərqli kampaniya keçirmişik. İndi düşünün bunların hər birinin marektinq tərəflərini, hazırlıqları və hamısının bir yerdə bəxş etdiyi stresi. 

Son zamanlar narahatçılıq hiss etdiyimdən həkimə getdim, dərin nəfəs alma ehtiyacı yaranmışdı, dərin nəfəs almasam narahat olurdum. Elə ağzımı açıb bunu demişdim ki, dedi “stresdəndir hamısı”. Bunu deyən də elə-belə adam deyildi, yoxsa deyərdim ki, bir şey tapmayanda səbəbini əsəbə, stresə bağlayırlar. Adam Amerikan Hastanesinin tanınmış həkimlərindən biridir. 

Bundan sonra oturdum papağımı qoydum qabağıma və bu haqda fikirləşməyə başladım. Bizi həyatın hər anında qarabaqara izləyən bu stress nədir axı, lazımdırmı, çoxdurmu, azdırmı deyə düşündüm. Və belə qərara gəldim ki, biz insanoğulları günümüzü qaçaqaçda keçirə-keçirə heç fərqinə də varmadan ömrümüzdən getdiyini hiss etmirik. İşlə-işlə yaxşı yaşamaq üçün, o yolda stress hər addımda yol yoldaşın olsun, istədiyin nədirsə, sonda nail ol ona, amma sağlamlığın getsin. Bu bizə lazımdırmı bəs? Əlqərəz başladım bir az stres haqqında araşdırmağa, eşələndim və bir şeylər tapdım. Elə təzəcə yazmağa başlamışdım ki, sağ olsun, İdealın fb səhifəsində birinin xanım konsultantı “ağzına duxi tıxamaqda” hədələdiyini oxuyanda tamam əsəb və stresə düşdüm, dostum Anar demiş mövzuya bir az da duz qatdı. Nə isə… 

24 mart marketinqdə yaz havası əsəcək

Artıq bir müddətdir ki, ən aktiv marketinq qrupu olan Marketinq Azərbaycanda xoş bir yaz havası hakimdir. Belə ki, mart ayı girərkən qrupun yaradıcılarından biri kimi cover şəklimizi necə kreativ dəyişək dedik və düşünməyə başladıq. Çox keçmədi ki, ağlıma bir fikir gəldi və həmən onu qrupun aktiv üzvlərindən olan Rəşad Baxışova dedim. Nəticədə yuxarıda gördüyünüz şəkil alındı. Sloqanımız "Marketinqə 4Ç gəldi" oldu. Bilirsiniz ki, marketinq deyilən kimi ağla gələn ilk fikirlərdən biri də 4P-dir. Maraqlı və əyləncəli sintez olsun deyə martda milli bayramımız Novruzda olan 4 çərşənbənin şərəfinə 4Ç kimi modifikasiya etdim və Rəşad da çox gözəl şəkildə bunu dizaynda əks etdirə bildi. Hər çərşənbə günü tonqallardan birini "yandırırdıq". Bu haqda bu qədər.

Nəhayət 4-cü Ç-ni "yandırmağa" az qalmışdı ki, düşündük ki, bizim üçün ən səmimi və daha canayaxın olan Novruz münasibətilə mütləq şəkildə görüşməliyik. Bundan öncə 28 Cinemada marketerlər toplaşmışdı. O görüş də qrupun təşəbbüsü ilə baş tutmuşdu. Bu dəfə isə daha böyük, daha fərqli bir şey etmək lazım idi.

İlk öncə qrupda sorğu keçirib 24 martı görüş vaxtı kimi təyin etdik. Daha sonra isə yer təklifləri ilə bağlı qrupda elan verdik. Xoşbəxtlikdən AZURE ticarət mərkəzindən gözəl təklif gəldi və bu işdə göstərdiyi səyə görə Firdövsiyə böyük təşəkkür düşür. Beləliklə, 24 mart 15:00-da Azure-da Şəki restoranında görüş baş tutacaq, inşaAllah. Biz görüşə qrupun bütün üzvlərini dəvət edirik. Mövqeyindən, dost, rəqib olub-olmamasından asılı olmayaraq bütün marketinq əhlini, şirkətləri, onların nümayəndələrini görmək xoş olardı. Bu görüş marketinqin uğuru olacaq və bu uğura dəstək olmaq, ona mane olmaqdan daha asandır. Çünki artıq dostlar sayəsində hamılıqla və qrup olaraq elə bir gücə sahib olmuşuq ki, ona mane olmaq heç məntiqli deyil, mümkün də deyil. Buna İlkin də öz yazısında çox gözəl toxunmuşdu. Və İlkinin də vurğuladığı kimi biz ilk dəfə olaraq FMR TV vasitəsilə bu görüşü canlı yayımlamaq niyyətindəyik. İnşallah bir problem olmasa, görüş canlı şəkildə yayımlanacaq. Beləliklə, görüşə üzrlü səbəbdən gələ bilməyənlər buradan da izləyə biləcəklər. Əminəm ki, canlı izləyənlər gələnlərdən ən az 2-3 dəfə daha çox olacaq.

Görüşümüzün əsas özəllikləri haqqında da bir-iki kəlimə demək istərdim:

- Bununla marketinq əhlinin çoxdan gözlədiyi, istəyib amma reallışdırmada çətinlik çəkdiyi faydalı münasibətlər və əlaqələrin qurulması mümkün olacaq. Qrup üzvləri və bütün marketinqi sevən dostlar arasında işdən kənar qeyri-rəsmi və səmimi mühitdə əylənəcək, həm də fikirlərini bölüşəcəklər.

- Görüşdən öncə, yəni saat 13:00-da Megafun-un sponsorluğu ilə marketerlər arasında Boulinq yarışması keçiriləcək. Qalib Megafun-dan 100 azn dəyərində hədiyyə kartı qazanacaq.
- Şəki restoranının qonağı olacağıq. Menumuzda isə demək olar ki, hər şey olacaq. Çox gözəl və hamının bəyənəcəyi süfrə olacağına olduqca əminik. Xüsusən canlı musiqi fonunda yeyib-içmək daha çox ləzzət edəcək. Firdovsi deyir ki, mikrofonumuz da olacaq, ona görə də istəyən oxuya da bilər, söz də deyə bilər. 

- Çox gözəl bir brend-wall hazırlanır. Bunun üçün də Musa Musayevə təşəkkürlər. Həqiqətən qrup, komanda olmağın üstünlükləri budur. Hər şeyi ortaqlaşa, paylaşmaqla asanlaşdırmaq olur. Qrup üzvlərinə öz imkanlarını əsirgəmədiklərinə görə çox minnətdaram. Biz həqiqətən də Sizinlə birlikdə çox güclüyük. Hələ professional fotonu demirəm.

Belə. Şəxsən özüm çox səbrsizlənirəm. Həyəcan verir düşündükcə. Öhdəsindən gələcəyimizə çox inanıram. Əminəm ki, bir çoxları üçün mümkünsüz olan mümkün edə biləcəyik. Sizi 24 martda AZURE-da gözləyəcəyik. Bizə buradan qoşula bilərsiniz.

İlkin Manafov Məhərrəmin qonağıdır

www.ilkinmanafov.com

Bu gün qonağımız var. O, hamımızın yaxşı tanıdığı ən aktiv marketoloq bloggerlərdən olan İlkin Manafovdur. İlkin, bir çox marketoloq dostların şəxsi bloqlarına qonaq olur. Bu gün də növbə Məhərrəmindir. Marketoloq Məhərrəmin blogunun login parolu həmişə bu cür proyektlər üçün açıqdır. Sözü verək qonağa:

Əziz oxucu, bu bloq yazımda mən yaxın dostum, Azərbaycanda ən kreativ marketinq direktorlarından biri olan Rafiq müəllimin mənə yaratdığı tribunadan istifadə edəcəm. Rafiqin bloqunda yazı yazmaq çox məsuliyyətli olduğunu qəbul edirəm və inanıram ki, yazı bloqa uyğun olacaq. 

Mən Sizinlə bu yazıda uğurlu marketoloq olmaq üçün ən vacib şərtlərdən biri olan peşəyə qarşı sevgidən danışacam. Beləliklə başlayaq?! 

Məndən soruşan olsa ki, dünyada ən sevdiyiniz peşə nədir?! Mən heç düşünmədən marketoloq deyərdim. Həqiqətəndə bu peşə insanda ətrafdakıları daha düzgün başa düşməyə təmin edir, həqiqətəndə bu peşə insanda sərhədsiz düşüncə və ən əsası ətrafdakı proseslərə, insanlara qarşı sevgi aşılayır. Marketinq bizə yalnız insanları sevməyi öyrətmir, həmçinin izah edir ki, sevgigiz marketinq olmaz. Bilirsiz niyə?!

Dostlar bizim peşədə uğur qazanmaq öz üzərində ciddi işləmək lazımdır. Deyə bilərsiniz ki, bu bütün peşələrdə belədir. Düzdür. Lakin marketoloq digər peşə sahibləri ilə müqayisədə daha çox oxumalı, daha çox düşünməlidir. Səbəbi çox sadədir. İnsan yer üzərində ən dəyişkən canlıdır, biz marketoloqlar isə öz işimizi məhz insan ehtiyyaclarının üzərində qururuq. Artıq yalnız insanların ettiyyaclarını öyrənmək və bu ehtiyyacları ödəmək azdır... bügün biz yeni ehtiyyaclar yaratmalıyıq!!! 

Dostlar bizim peşədə uğur qazanmaq üçün cəmiyyətdə gedən yeni tendensiyaları vaxtında və düzgün görmək vacibdir. Marketoloq yalnız, marketinq bilməli deyil. Holliwooda yeni kino çıxıb, birinci marketoloq təhlil etməlidir, yeni rep-ulduzu çıxıb birinci biz baxmalıyıq, birinci fast-food tipi çıxıb (misal üçün) yenədə birinci biz başa düşməliyik. Səbəb?! Səbəb cəmiyyətdə baş verən tendensiyaları biz düzgün qəbul etməli və öz istəklərimizə uyğun dəyişməliyik. 

Dostlar bizim peşədə uğur qazanmaq üçün keçmiş haqqında dolğun məlumata sahib olmalıyıq. Bəzən marketoloq tarixi, tarixçilərdəndə yaxşı bilməlidir, bəzən marketoloq etnoqrafiyanı öyrənməlidir, bəzən marketoloq psixoloqiyanı... və s. Bilirsizdə bunun üçün nə qədər insan enerjisi lazımdır?! Əlbətdə bilirsiz. 

Bəs Sizcə bunun üçün marketoloqa nə stimul olmalıdır?!

Maddi motivasiya?! Maddi motivasiya işçiyə 3 ay təsir edə bilər... bundan sonra?! Bundan nə olacaq?! Bundan sonra əgər işə sevgi varsa... motivasiya qalacaq, olmasa heç bir pul bunu kompensasiya edə bilməz. Ən qorxulusu isə budur ki, yalnız pula görə işləyəndə işdə uğur qazanmaq olmur, uğur üçün ürək lazımdır. Urəkli olmaq üçün isə, işə sevgi... 

Öz peşənə sevgi ilə yanaşırsansa, bu uğurun əsasıdır! İnsanda hər şeydən bezə bilər, lakin sevdiyi işdən bezməz. Sevdiyin işi görmək, özü bir dincəlməkdir. Bu iş marketinq kimi, intelektual düşüncə tələb edirsə, sevgi türklər demiş "olmazsa, olmaz" olur. 

Əsl marketoloq olmaq üçün öz işinə sevgi olmalıdır. Bu sevgi olmadan bu qədər işi ürəklə görmək mümkün deyil. İşinizə sevgi ilə yanaşın dostlar və ya daha asand yolu var: "Yalnız sevdiyiniz işləri edin!"

Mən demək olar ki, işləmirəm. Çünki gördüyüm hər bir iş mənə həzz verir. Bu əladır! Hər birinizə marketinqdən (işdən, həyatdan) həzz almağı arzulayıram.

Müəllif: PhD of Marketing, İlkin Manafov

Şəxsi bloq: www.ilkinmanafov.com

Azərbaycan brendlərinin facebookda son göstəriciləri (05 fevral – 05 mart)

Ötən dəfəki yazımda olduğu kimi bu dəfə də fevral-mart aylarında, daha konkret desək 05 fevral – 05 mart tarixləri arasında yerli brendlərimizin facebook aktivlikləri haqqında məlumat verməyə çalışacam. Öncədən xatırladım ki, məlumatlarda Socialbakers və azleavingstone hesabatlarından istifadə olunub.

Bu ana Azərbaycandan facebook istifadəçiləri 1 040 000 nəfərdir. Ölkələr içərisində fb istifadəçi sayına görə 82-ci yerdəyik. İnternet istifadəçilərinin 23.97%-i facebook istifadə edir. Orta CPC – 0.12 dollar, CPM isə 0.03 dollardır. Son bir ayda Azərbaycandan facebook istifadəçiləri sayı isə 25880 nəfər artıb. Temp olduqca yüksəkdir. İstifadəçilərin tam 50%-i 18-24 yaş arası gənclərdir. Kişilər 64%, qadınlar isə 36% təşkil edir. 23% isə 25-34 yaş arası qruplardır.

Brendlərə keçməmişdən öncə bildirək ki, ümumi fan səhifələr arasında TOP 5-likdə cəmi 2 şirkət səhifəsi var ki, onlar da Azərcell və Bakcell-in fb səhifələridir. Ölkənin ən çox fanı olan fan səhifəsi isə 335 min fanla Azərbaycan səhifəsidir.

Hazırda Azərbaycan brendlərinin facebookdakı TOP 10-luğu aşağıdakı kimidir:

1.Azercell – 245 196 fan – 12 290 PTA – Page score 63% 

2. Bakcell – 213 502 fan – 11 942 PTA – Page score 53% 

3. İdeal – 195 305 fan – 12 824 PTA – Page score 63% 

4. Romantic – 154 882 fan – 13 611 PTA 

5. İrşad Telecom – 141 871 fan – 10 203 PTA 

6. Park Bulvar – 119 379 fan – 2508 PTA - 

7. Open.az – 106 388 fan – 2421 PTA 

8. McDonalds Azerbaijan – 105 402 fan – 5250 PTA 

9. Mybrands – 102 173 fan – 1498 PTA 

10. Sabina – 96 867 fan – 5618 PTA

Azərbaycan taksit bazarı və taksit kartları haqqında sorğunun nəticələri

Son 1 ildir bank sektorunda yaşanan canlanmada böyük payı taksit sisteminin tətbiqi tutub. 5 bank artıq sistemi tətbiq etməkdədir. İlk olaraq isə İdeal və Bank of Baku bir yerdə 2011-ci ilin mart ayında bu işə start verib. Bu haqda Marketer Məhərrəm yazılarının birində ətraflı qeyd edib. Artıq aşağı-yuxarı 2 ildir ki, bazarda tətbiq olunan bu yenilik haqqında çox danışmaq olar. Amma mən bu dəfə fərdi təhlildən daha çox statistik göstəricilərə və ekspertlərin öz fikirlərinə yer vermək istərdik. 

Belə ki, bildiyiniz kimi bu yaxınlarda Azərbaycanın ilk marketinq televiziyası olan FMR TV-də Bank of Baku, Unibank və ASB-dən olan ekspertlərlə birlikdə taksit sisteminin yenilikləri, problem və üstünlükləri haqqında danışdıq. Aşağıda Siz həmin verilişə tam olaraq baxa bilərsiniz.

Marketerlər "Mümkünsüzü" mümkün etdi

Artıq bir müddətdir ki, ən aktiv marketinq qruplarından olan Marketinq Azərbaycan-da belə bir dəvət yayılmışdı. 27 fevral tarixində qrup üzvü olan hər kəs təmənnasız şəkildə bir yerdə 28 Cinema-da kinoya baxacaq və daha sonra oturub çay süfrəsi altında toplaşacaqlardı. Xatırladım ki, bundan öncə də 2 dəfə bütün marketerlər ramazan bayramı ərəfəsi yığışmışdılar. Bu tədbirin baş tutmasında həm də YelloAd yaxından iştirak etdi, görüşün posteri onlar tərəfindən hazırlanmışdı. Təşəkkürlər Azər Nəcəfov.