3 qaranın sirri – Marketing AİR

2003-cü ildə biləndə ki, universitetdə marketinq ixtisasına düşmüşəm, açığı bir az da kədərlənmişdim. O illər menecment daha dəbli idi. Ələxsüs də mən, 1 bala görə menecmentə deyil, marketinqə düşmüşdüm. Həmin vaxt mənimlə bir hazırlaşan dostumun məni necə təsəlli etdiyi indi də yadımdadır. Amma zaman nəinki keçdi, hətta göstərdi ki, marketinq daha tələbatlı sahədir. Bu dəyəri başa düşəndən sonra marketinq bir növ mənim işimə, zövqümə, həyat tərzimə çevrildi. Ondan sonra da nələr oldu, nələr... Amma bu dəfə mən marketinq sahəsində atılan ilklərdən biri haqqında yazmaq istəyirəm. O ilkin adı Marketing AİR oldu. Biz ilk dəfə Azərbaycanda praktiki bilgilərə əsaslanan və daha geniş miqyaslı seminarlar üçün bir araya gəldik.

Marketing AİR necə yarandı?

Bir dəfə İlkinlə marketoloqların tez-tez yığışdığı Park Fore restoranında yenə elə marketinqin keçmişindən-gələcəyindən danışırdıq. Brandmarkeri türk tələbələrin necə professional şəkildə təşkil etdiklərini danışırdım, səhv etmirəmsə. Elə o vaxt İlkin mənə niyə bunu Azərbaycanda və daha praktik formada etməyək dedi. Heç düşünmədən “niyə etmirik ki, ondan da yaxşısını edə bilərik” dedim və o dediyim gündən də dediyim sözün əsiri oldum, bu günə kimi də əlləşirəm J. Hardasa iyul ayının sonları olardı və biz bir yerdən dəftər, qələm tapıb ilk qeydləri, addımları yazmağa başladıq. Hər yazdıqca da bir xeyli əmək, zəhmət tələb edən işin altına girdiyimizin fərqində idik. Nə isə ki, bir neçə gün sonra bu zəhmətə Anarı da şərik qoşduq. Nəhayət 4 avqustda bütün şifahi deyilənləri maillə sistemli şəkildə yazdıq və bu mail işə ciddi başlamağımızın əsası oldu.

Red Apple 2012 xatirələri (I yazı)

Məlum olduğu kimi Facemark növbəti reklam festivallarından biri olan 22-ci Moskva Beynəlxalq Marketinq və Reklam Festivalı Red Apple 2012-nin Azərbaycan üzrə yeganə media partnyoru oldu.  19-20 sentyabr Facemark adından mən və Embawood şirkətindən Ramil Mahmudov rəsmi akkreditasiya ilə iştirak etdik. Rusiyada ömrümün ilk 5 ilini yaşamışam və 90-cı ildən bu tərəfə də Rusiyada olmamışdım. Bir tərəfdən də soyuq ölkənin soyuq təbiəti və insanları, şəhərini görmək həvəsim vardı.

Moskva 2010+2

Festivala keçməmişdən öncə bəzi müşahidə etdiklərim nüansları paylaşmaq istəyirəm. Ümumiyyətlə olduğum hər yerdə araşdırma-müqayisə üsulundan çox istifadə edirəm. Aeroportda Türk Hava Yolları ilə gedəndə türklər demiş bəzi “ayrıcalıklar” olur THY-dən uçanlar üçün. Məsələn, THY ilə uçanlar bütün türk qəzetlərini pulsuz olaraq ala bilərlər. Biz isə Azal ilə uçurduq, özü də Azalın əsasən İstanbula uçan ən böyük, son model Boinqi ilə. Salonda isə bizə Azərbaycan qəzetini verdilər. Bundan öncə də bir neçə dəfə Azal ilə uçmuşdum, amma qəzet vermirdilər. Demək ki, bu da özlüyündə irəliləyişdir. 

Turkcelldən super viral

Turkcell Maxiplus 5 üçün çox maraqlı bir viral hazırlayıb. Bu gün internetdə gəzişərkən təsadüfən gördüm, çox xoş oldu. Ağıllıca düşünülmüş bir ideyadır, məncə. Hələ Patinin hrəkətləri bir ayrı ləzzət edir.

5-cə dəqiqə... Bilmədiklərimiz yox, bilib tətbiq etmədiklərimiz haqqında

Xeyli vaxtdır nə haqqında yazacağım barədə düşünürdüm. Nəhayət növbəti iş görüşlərinin birində qərarımı verdim. Mövzum bir çoxlarımızın mütəmadi olaraq iştirak etdiyi və ya dəvət etdiyi şəxslərlə iş görüşməsi haqqında olacaq. Görüş öncəsi, görüş zamanı və sonrası nələrə diqqət etməliyik, professional danışıq tərzi, dinləmə bacarığı və effektiv nəticə əldə etmək üçün bilmədiklərimiz yox, bilib tətbiq etmədiklərimiz haqqında yazmaq istəyirəm. 

Mən, Bakıdakı bütün “qara adamlar” kimi səhər saat 9-da işə gəlib axşam neçədəsə evə gedənlər sinfinə daxiləm. Səhər isə ilk işim gündəliyimdə bu günə qeyd olunan görüşləri incələmək, dəqiqləşdirmək olur. Görüşün və görüşənin tipinə, əhəmiyyətinə uyğun olaraq ön hazırlıq gördüyüm vaxtlar da olur. Çalışıram ki, görüşdə istifadə etdiyim kəlimələri belə çox diqqətlə seçim, çünki yerində olmayan bir söz belə görüşün taleyini həll edə bilər. Bu illər ərzində görüşlərin sayını unutsam da, özümçün qeyd etdiyim bəzi məqamları unutmamışam. Bu dəfə də məhz bunları üzrünüzə sığınaraq paylaşmaq istəyirəm.

Mixaylo şəhərdədir, yoxsa Mixaylo hamilədir?

Diqqət çəkməyin ucuz və ya bahalı üsulları 

Sosial şəbəklələr artıq həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Qərbdən ixrac olunan sosiallaşma bizdə o qədər dərinə gedir ki, hərdən fikirləşirsən ki, günlərin bir günü facebook bağlansaydı nə olardı? Qərb “vur” deyəndə şərq “öldürüb” həmişə. Qərbdəki bu sosiallaşma dalğası şərqə doğru transfer olduqca inkişaf edib-edib bizi asosiallaşmağa aparacaq, deyəsən. Fikirləşək, görək facebook bağlansaydı həqiqətən nə necə olardı? 

- Facebook olmasaydı biz dostlarımızın, tanışlarımızın sabah ad günü olduğunu bilib gecədən ona təbriki necə yazardıq? Və bununla da necə də diqqətcil olduğumuzu necə göstərərdik? 

- Facebook olmasaydı, adamın mobil telefonuna zəng edib cavab almayanda onun facebookda nələrisə paylaşdığını görüb, geri smslə ona “bizi niyə saymırsan” sözünü əminliklə yaza bilərdikmi? 

Yazmağın ləzzəti və ya bir qaranın sirri

Yazının mesajı: Uçmağın ləzzətini qartaldan soruş, toyuqdan yox !

Bu gün, yəni 22 iyul milli mətbuat günüdür. Hər il bir dəfə bu gün Həsən bəy Zərdabi xatırlanır, şəninə tərif yağdırılır, onun yazdıqları, dedikləri hələ də aktualdır deyilir. Yəqin biz tək-tük millətlərdənik ki, 200 il öncəki problemlərin indi də aktual olduğuna sevinirik. Nə isə mövzum bu deyil, bu dəfə bir az türklər demiş kəndimə qayıdıb geridə buraxdığım 10 ili xatırlamağa çalışacam. Bütün qara adamlar kimi gücü qələmə verib bir az vaxtınızı alacam, dünənə kimi sirr olan bəzi məsələlərə toxunacam.

Allaha inanmayan Allahın Yaponları

Oxuyaq, bizim də üzümüzə gün doğsun

İndiyədək yaponlar haqqında çox oxumuşam, bu insanların yaşam və uğur tərzi mənə həmişə maraqlı olub. Əbəs yerə uğur tərzi demədim, çünki indiyədək gördükləri ilə yaponlar uğuru əlçatılması asan olmayan fenomenə yox, məhzə sıradan bir tərzə çevirməyi bacarıblar. Ən son oxuduğum kitabdan sonra isə qəti qərara gəldim ki, indiyədək ayrı-ayrı yerlərdə apardığım qeydlərimi bir yerə toplayıb bütün oxuyucularım və oxumayıcılarımla paylaşım. İstənilən iki halda paylaşmaq gözəldir :)

Yaponlar haqqında bir-iki kəlimə

Yaponiya haqqında ümumi olaraq coğrafi baxımdan qısa yadımda qalanlar bunlardır. Ərazisi təxminən 377 min kv.km-dir, ərazisi ümumi 6852 adadan ibarətdir, torpaqlarının cəmi 13%-i əkinçiliyə əlverişlidir və son olaraq ərazisinin 66%-i dağlıqdır. Yapon iqtisadiyyatının xammadə tələbatı demək olar ki, 100% idxal olunur, qida maddələrinin isə tam yarısı idxal olunur. Qısaca yaponiyada yoxsul yoxdur, amma çox zəngin insanlar da yoxdur deyirlər. 128 milyon əhalisi olan ölkənin 2050-ci ilə qədər 100 milyona enəcəyi deyilir. Bu “bir-iki kəlimə”ni deməkdə məqsədim yaponların hər mənada “resurs” baxımından nə qədər sıxıntısının olduğunu göstərməkdir. Babam demiş di gəl ki, bu ölkə inflyasiyanın 0-nın altında olan nadir ölkələrdəndir. O zaman avtomatik olaraq belə bir sual meydana çıxır: Bə niyə?????

Azərbaycan radio kanallarının reytinqi

Facemark bu dəfə 16000 insanın fikrini soruşdu

Təxminən 3 ay bundan öncə, aprel ayında Facemark olaraq çoxdandır hər kəsin müzakirə və mübahisə etdiyi bir mövzunu səsverməyə çıxarmaq qərarına gəldik. Mövzumuz radio kanalların reytinqi ilə bağlı idi. Belə ki, bir çoxlarımız bəzən ətrafımızın bizə təqdim etdiyi fikirləri dominant qəbul edib bu və ya digər radionun reytinqinin yüksək olduğunu düşünürdük. Sorğu məkanı olaraq təbii ki, facebooku seçdik. Nəticələri aşağıda Sizlərə təqdim edirik, böyük ehtimal nəticələr mənim kimi Sizlərdə də təəccüb doğuracaqdır.

“Ən Az Like” ən çox səs gətirdi və ya 152 qat artıq nəticə

Nəhayət iyun ayının əvvəlindən başlayan “Ən Az Like” foto-müsabiqəsi başa çatdı. 20 gün şəkil yığımı və 10 gün də “ən az like” vermə nəticəsində qalib müəyyən olundu. Nəticələr olduqca maraqlıdır, belə ki, İdealın keçirdiyi müsabiqələr içərisində ən çox müzakirə olunan və like toplayan müsabiqə bu oldu. Baxmayaraq ki, hədiyyə fondu bundan əvvəlki müsabiqələrdən daha az idi, ancaq facebookda və Azərbaycanda ilk dəfə keçirilən bu müsabiqəni ümumi 350 mindən çox insan görüb. İnsanların like səsvermələrindən bezdiyi bir vaxtda qeyri-standart həll üsulu ilə öz fanları və eləcə də bütün facebook fanlarının marağına səbəb olan müsabiqənin qısa nəticələrini müqayisəli şəkildə Sizinlə paylaşıram. Xatırladım ki, Ən az Like müsabiqəsi bundan əvvəl ən çox marağa səbəb olan Miss İdeal 2012 ilə müqayisə edilib.

"Gillette"in brendinqi və "Coca-Cola"nın gözəl banneri

Bu gün bir çoxlarımız iş gününün ilk dəqiqələrini xəbər saytlarında keçiririk. Xarici və yerli xəbər saytları bir-birindən dizayn və mövzusuna görə çox fərqlənir. Azərbaycanda hardasa 15-20 arası müxtəlif tipli xəbər saytları var. Onların içində rus və azərbaycan dilli xəbər saytlarını mütləq ayırmaq lazımdır. Rus-dilli saytlarının içində son zamanlar məşhur olan Day.az idi ki, o da nə oldusa, bilmirəm, amma reytinqi çox aşağı düşüb əvvəlkilə nisbətdə. Azərbaycan dilli saytlarda isə Lent.az-ı yenə də nisbətlə başqalarından ayırmaq olar. Qalanları istər dizaynı, istər tematikası baxımından stabil vəziyyətə çata bilməyib demək olar. Hətta Lent.az özü belə son bir neçə ayda bir neçə dəfə dizaynına dəyişiklik edib. Məsələn, mən hər gün ən azı 1 dəfə bu saytı başdan ayağa "darayıram". Əsasən reklam, dizayn nöqteyi nəzərindən yanaşdığıma görə digər saytların adını çəkmirəm. Məsələn, sırf informasiya baxımından oxuduğum saytlar içində Azadlıq.org və Musavat.com da var, lakin bu saytlar dizyan və reklam baxımından çox darıxdırıcı gəlir. Rus-dillilərdə isə ən çox bəyəndiyim 1news.az-dır. Qərara gəldim ki, bu yaxınlarda xəbər saytlarının sorğusunu keçirim, amma sorğunu keçirməmişdən öncə qısaca fikirlərimi bölüşmək istəyirəm.